विश्व बैंकले रसुवा बाढीका कारण नेपालको आर्थिक वृद्धिदर चालु आर्थिक वर्षमा ३.७ प्रतिशतमा झर्ने प्रक्षेपण गरेको छ।
आज सार्वजनिक भएको ‘नेपाल विकास अपडेट: भविष्यका लागि फरक ढङ्गले पुनर्निर्माण’ प्रतिवेदनअनुसार, २०८३ भदौ १० गतेको रसुवा बाढीले औद्योगिक तथा सेवा क्षेत्रमा पुर्याएको क्षतिका कारण वृद्धिदर घट्ने भएको हो। पुनर्निर्माण र पुनःस्थापनाका गतिविधि सुरु भएपछि आगामी आर्थिक वर्ष २०८४/८५ मा आर्थिक वृद्धिदर ५.२ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरिएको छ।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार, रसुवा बाढीमा परी कम्तीमा १,३८६ जनाको ज्यान गएको छ भने ५,१३० जना सम्पर्कविहीन छन्। बाढीबाट ४ खर्ब ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको आर्थिक क्षति भएको र पुनर्निर्माणका लागि ७ खर्ब १२ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने अनुमान गरिएको छ।
पूर्वाधार विकास मन्त्रालयका सचिव पद्म कुमार मैनालीका अनुसार, रसुवा बाढीले २ खर्ब २७ अर्ब रुपैयाँको क्षति पुर्याएको छ। बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा, तनहुँ, नवलपरासी पूर्व, नवलपरासी पश्चिम र चितवनका दर्जनौं बस्ती प्रभावित भएका छन्।
बाढीले गल्छी-रसुवागढी सडकखण्डको ८२ किलोमिटरमध्ये ५५ किलोमिटरभन्दा बढी भागमा क्षति पुगेको छ भने करिब ४० किलोमिटर सडक पूर्ण रूपमा बगेको छ। ३७ वटा मोटरेबल पुल र ६८ वटा झोलुङ्गे पुल प्रभावित भएका छन्।
विश्व बैंकका माल्दिभ्स, नेपाल र श्रीलंकाका लागि डिभिजन निर्देशक डेभिड सिस्लेनले रसुवा बाढीले ठूलो मानवीय तथा आर्थिक क्षति पुर्याएको बताएका छन्। उनले नेपालका लागि पूर्वाधार योजनामा लचिलोपन र वैकल्पिक व्यवस्थालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने अवसर भएको उल्लेख गरे।
रसुवा बाढीको असर त्रिशूली नदी प्रणाली हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रसम्म पुगेको छ, जसले चितवन, नवलपरासी पूर्व र नवलपरासी पश्चिम जस्ता तराईका जिल्लाहरूमा पनि मानवीय क्षति पुर्याएको छ। कृषि क्षेत्रमा भएको क्षतिले समग्र उत्पादनमा सीमित प्रभाव पारे पनि प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयको जीविकोपार्जनमा उल्लेखनीय असर पर्ने विश्व बैंकले जनाएको छ।
सरकारले बाढी प्रभावित क्षेत्रमा अब ‘खोज तथा पुनःप्राप्ति’ (search and recovery) मा जाने निर्णय गरेको छ। पूर्वाधार विकास मन्त्री सुनिल लम्सालले रसुवाका बाढी प्रभावितहरूलाई दसैँअघि नै सुरक्षित स्थानमा पुनःस्थापित गर्ने काम भइरहेको बताएका छन्।
यद्यपि, रसुवागढी सडकखण्डमा ४-५ वटा बेली ब्रिज निर्माण गर्नुपर्ने भएकाले दसैँअगाडि सडकखण्ड जोडिन सम्भव नरहेको सचिव मैनालीले जानकारी दिएका छन्। बाढीको वास्तविक कारण र विस्तृत क्षतिको यकिन विवरण अझै आउन बाँकी छ।
