२०७४ सालको चुनावी प्रचारका क्रममा बम विस्फोटमा देब्रे खुट्टा गुमाएकी उदयपुरकी मीरा कटुवाल नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा केन्द्रीय सदस्य पदकी उम्मेदवार बनेकी छन्, जसले उनको संघर्षपूर्ण राजनीतिक यात्रालाई नयाँ मोड दिएको छ।
उदयपुरको दनवारबेसीमा २०७४ मंसिर १३ गते कांग्रेस उम्मेदवार नारायणबहादुर कार्की सवार जिपमाथि लक्षित गरी बम विस्फोट भएको थियो। सो घटनामा मीरा गम्भीर घाइते भइन् र उनको देब्रे खुट्टा घुँडामुनिबाट काट्नुपर्यो। जिप चालक राजन कार्की पनि गम्भीर घाइते भएका थिए।
मीराले त्यस घटनालाई केवल दुर्घटनाका रूपमा नलिई ‘देशका लागि बगाएको रगत र पार्टीलाई दान गरिएको अङ्ग’का रूपमा हेर्ने गरेकी छन्। लामो उपचारपछि कृत्रिम खुट्टाको सहारामा हिँड्न थाले पनि उनले राजनीतिलाई थप सक्रिय बनाउँदै लगिन्। ‘खुट्टा गयो, अब अपांग भएँ भन्ने त त्यही बेला थाहा भयो,’ उनले भनेकी थिइन्, ‘तर म अरूका लागि प्रेरणा बन्नुपर्छ भन्ने लाग्यो।’ यही सोचले उनलाई राजनीतिमा सक्रिय रहन ऊर्जा दिएको उनी बताउँछिन्।
विद्यार्थी राजनीतिबाट उदाएकी मीराले तेह्रौँ महाधिवेशनको क्षेत्रीय प्रतिनिधि, चौधौँ र पन्ध्रौँ महाधिवेशन प्रतिनिधि तथा दुई कार्यकाल नेविसंघको केन्द्रीय सदस्यको जिम्मेवारी सम्हालेकी छन्। उदयपुरगढी गाउँपालिका–१, बाहुनीटारकी मीराले उदयश्री बहुमुखी क्याम्पस, कटारीबाट शिक्षा संकायमा स्नातक गरेकी छिन् भने पद्मकन्या क्याम्पसबाट राजनीतिशास्त्रमा स्नातकोत्तर पूरा गरेकी छन्।
बाल्यकालदेखि देख्दै आएको सामाजिक विभेद, खासगरी छोरा र छोरीबीचको शिक्षामा हुने भेदभावले उनलाई राजनीतितर्फ आकर्षित गरेको थियो। महिला, युवा, शिक्षा र सामाजिक विभेदका विषयलाई राजनीतिमा प्राथमिकताका साथ उठाउने उनको धारणा छ। अहिले उनी कोशी प्रदेश युवा महिलातर्फ ३५ वर्षमुनिको समूहबाट केन्द्रीय सदस्य पदमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेकी छन्।
नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन २०८३ असोज १८ गतेदेखि काठमाडौंको खुलामञ्चमा सुरु भएको छ। महाधिवेशनमा देशभरबाट ७ हजार ११४ जना प्रतिनिधि सहभागी छन्। केन्द्रीय कार्यसमितिको आकार १६७ बाट बढाएर २९७ सदस्यीय बनाइएको छ भने पदाधिकारीको संख्या १४ बाट २६ पुर्याइएको छ। उम्मेदवारहरूले राष्ट्रिय सभागृहमा मतदाता भेटघाट, पोस्टर, रोबोट र चिम्पान्जीको कस्ट्युम क्यारेक्टरसमेत प्रयोग गरेर प्रचारप्रसार गरिरहेका छन्।
महाधिवेशनमा सभापति पदका लागि नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापा, किशोरसिंह राठोर र श्यामकृष्ण खड्गी गरी तीन जनाबीच प्रतिस्पर्धा हुँदैछ। १९ जना पदाधिकारी पदका लागि ७९ जनाको उम्मेदवारी परेको निर्वाचन समितिले जनाएको छ। उम्मेदवारी फिर्ता लिने र दाबी विरोधका लागि २०८३ असोज २१ गते दिउँसो २:०० बजेसम्मको समय तोकिएको थियो।
कांग्रेसले २०४८ सालको आम निर्वाचनमा मधेशका ८ जिल्लाको ३७ निर्वाचन क्षेत्रमध्ये २९ क्षेत्र जितेको थियो। तर, २०८२ मा भएको चुनावमा मधेशको ३२ सिटमध्ये कांग्रेसले १ सिट मात्रै जित्न सफल भयो। मधेश आन्दोलनपछिको दूरी र नेतृत्वको कमजोरीले गर्दा मधेशमा कांग्रेसको जनाधार खस्किएको भन्दै यस महाधिवेशनमा पुनरागमनको रणनीति खोजिँदैछ। मधेश प्रदेशका १ हजार २५६ प्रतिनिधि यस महाधिवेशनमा सहभागी छन्।
महाधिवेशनको मतदान कार्यक्रम २०८३ असोज २२ गते बिहान ७:०० बजेदेखि साँझ ५:०० बजेसम्म राष्ट्रिय सभागृह, खुलामञ्च र प्रज्ञा भवनमा हुनेछ। मतदान सकिएपछि मतगणना गरिने निर्वाचन समितिले जनाएको छ।
