नेपाल खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले यस वर्ष दशैंमा च्याङ्ग्रा बिक्री नगर्ने निर्णय गरेपछि बजारमा प्रतिकिलो १,३५० देखि १,४०० रुपैयाँसम्म मूल्य पुग्ने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ।
यस वर्षको दशैंका लागि उपल्लो डोल्पाबाट च्याङ्ग्रा मुस्ताङ हुँदै पोखरा र काठमाडौंतर्फ ल्याउन थालिएको छ। कम्पनीले बजेट अभाव र मुस्ताङमा च्याङ्ग्राको मूल्य महँगो भएकाले यस वर्ष च्याङ्ग्रा नल्याउने जनाएको छ। नेपाल खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडकी सूचना अधिकारी शर्मिला न्यौपानेका अनुसार कम्पनीले २०८३ असोज ३१ गते फूलपातीदेखि खसीबोका मात्र बिक्री सुरु गर्नेछ।
दशैंमा काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै ३५,००० देखि ४०,००० खसी, बोका र च्याङ्ग्राको माग हुने अनुमान छ, जसमध्ये मुस्ताङबाट वार्षिक १०,००० देखि २०,००० च्याङ्ग्रा जिल्ला बाहिर पठाइन्छ। डोल्पाको त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिकाका च्याङ्ग्रा व्यापारी शिवानन्द गिरीले उपभोक्ताको मागअनुसार यस वर्ष १,००० भन्दा बढी च्याङ्ग्रा बजारमा ल्याउने लक्ष्य राखेको बताएका छन्। उनका अनुसार उपल्लो डोल्पाबाट च्याङ्ग्रालाई भ्यारोल क्षेत्रसहित उच्च हिमाली भूभाग पैदल यात्रा गराएर मुस्ताङ हुँदै पोखरा र काठमाडौंतर्फ ल्याउनु निकै चुनौतीपूर्ण छ।
उपभोक्ताको थालीमा बढ्ने मूल्यको भार
प्रारम्भिक अनुमानअनुसार, ३० किलोको एक च्याङ्ग्रालाई ४०,५०० देखि ४२,००० रुपैयाँसम्म पर्न सक्नेछ। सरकारी कम्पनीले च्याङ्ग्रा नल्याउने निर्णयले बजारमा मासुको मूल्य थप बढ्न सक्ने जोखिम देखिएको छ, जसको प्रत्यक्ष भार उपभोक्तामा पर्नेछ।
दशैं २०८३ को घटस्थापना असोज २५ गते र विजया दशमी कात्तिक ४ गते पर्छ। दशैंमा च्याङ्ग्राको मासु पोसिलो र स्वादिलो मानिने भएकाले यसको माग परम्परागत रूपमा उच्च रहने गर्दछ। विगतका वर्षहरूमा नेपाल खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले बजार मूल्य नियन्त्रण गर्न सहुलियत दरमा खसीबोका र च्याङ्ग्रा बिक्री गर्दै आएको थियो, जसले बजारमा मूल्य सन्तुलन कायम गर्न मद्दत पुर्याउँथ्यो। यसअघि तिब्बतबाट पनि च्याङ्ग्रा आयात हुने गरेको थियो। कोभिड-१९ महामारी र मुस्ताङमा मूल्यवृद्धि जस्ता कारणले आयात प्रभावित भयो। यसले स्वदेशी च्याङ्ग्रामाथिको निर्भरता बढायो र आपूर्तिमा सीमितता आयो। बाढीपहिरोले सडक अवरुद्ध हुँदा चौपाया ढुवानीमा चुनौती थपिएको छ। यसले ढुवानी खर्च बढाएर अन्तिम बिक्री मूल्यमा असर पार्न सक्नेछ।
नेपाल खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले २०८३ असोज ३१ गते फूलपातीदेखि थापाथलीस्थित प्रादेशिक कार्यालय परिसरबाट खसीबोका बिक्री सुरु गर्नेछ। कलंकी खसीबजार व्यवस्थापन समितिले काठमाडौंको माग पूरा गर्न ३५ देखि ४० जिल्लाबाट खसी, बोका र च्याङ्ग्रा भित्र्याउने काम भइरहेको जनाएको छ।
