जनकपुरधामका स्थानीय बासिन्दाले गुठी तथा कुटीको जग्गा अतिक्रमणको आरोपमा सरकारले आफूहरूलाई विस्थापित गर्न खोजेको भन्दै बृहत् विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले उठिबास लगाउन खोजेको भन्दै सयौँ सडकमा उत्रिए। उनीहरूले नगर परिक्रमा गर्दै चर्को नाराबाजी गरे।
गुठीकुटी घरजग्गा व्यवस्थापन महासंघर्ष समितिको आयोजनामा भएको प्रदर्शनमा महिला र पुरुष सहभागी थिए। मिल्स एरियाबाट सुरु भएको जुलुसले भानुचोक, शिवचोक र जनकचोक परिक्रमा गर्यो। राम मन्दिरमा गुठी संस्थानलाई ज्ञापनपत्र बुझाइयो। ज्ञापनपत्र बुझाउनुअघि प्रदर्शनकारीले गुठी संस्थान र सरकारविरुद्ध नाराबाजी गरे। नगर परिक्रमापछि रामानन्द चोकमा राजमार्ग अवरुद्ध गरी कोणसभा गरियो।
कोणसभामा स्थानीय रामवरण पासवानले सरकारबाट न्यायको अपेक्षा गर्दा उठिबास लगाउन खोजेको गुनासो गरे। सरकारले जबर्जस्ती हटाउने निर्णय लादे परिणाम भयावह हुने चेतावनी उनले दिए। यसको सम्पूर्ण जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
महासंघर्ष समितिका अध्यक्ष सन्तोष साहले विगतमा पिडारी चोकमा चक्काजाम र क्याम्पस चोकमा मसाल जुलुस भएको स्मरण गराए। स्थानीय सरकार र गुठी संस्थानलाई बारम्बार जानकारी गराउँदा पनि समस्या समाधानमा चासो नदिएको उनको आरोप थियो।
जनकपुर नगरक्षेत्रभित्र ३० देखि ३५ हजार घरधुरी गुठी र कुटीकै जग्गामा बसेको साहले बताए। उनले उचित दस्तुर लिएर जग्गालाई रैतानी नम्बरीमा परिणत गरी लालपुर्जा वितरण गर्न माग गरे। संविधानले गाँस, बास र कपासको प्रत्याभूति गरेकाले सरकारले जनतालाई घरबारविहीन बनाउन नपाउने उनको भनाइ थियो।
प्रदर्शनकारीले आफूहरू अतिक्रमणकारी नभई जग्गा किनेर बसेको दाबी गरे। वर्षौंदेखि सरकारलाई कर तिर्दै, विद्युत् र खानेपानी उपभोग गर्दै आएकाले हटाउन खोजे नमान्ने उनीहरूको अडान छ। जनकपुर–८ का सुनील झाले २०२१ सालमै जग्गा किनेको बताए। ‘सरकारले हामीलाई जबर्जस्ती उठाउन खोजिरहेको छ। ज्यान गए पनि जग्गा छाड्नेवाला छैनौँ,’ उनले भने।
जनकपुर–१२ की ६६ वर्षीया भिरादी खत्वेले ज्यालादारी गरेर जोडेको ६-७ धुर जग्गाबाट सरकारले विस्थापित गर्न खोजेको दुखेसो पोखिन्। विवाह गरेर भित्रिएको घरमा चार नातिनातिना हुर्किसकेको बताउँदै उनले भनिन्, ‘बरु ज्यान दिन्छु, तर यो अवस्थामा घर छाडेर कतै जान्नँ।’ जनकपुर–१४ रजौलका ७६ वर्षीय पूर्वइन्जिनियर कृष्णशंकर मिश्रले पाँच पुस्तादेखि किनेर बसेको जग्गालाई सरकारले गुठीको दाबी गर्दै हटाउन खोजेको बताए। सरकारले अविलम्ब लालपुर्जा दिनुपर्ने उनको माग थियो।
प्रदर्शनकारीले ‘गुठी कुटीको जग्गा व्यवस्थापन गर, हाम्रो आन्दोलन अस्तित्व रक्षाको आन्दोलन हो, डोजर आतंक बन्द गर, घर तोड्न पाइँदैन, हामी अतिक्रमणकारी होइनौँ, र प्रहरी प्रशासन दमन आतंक बन्द गर’ जस्ता नारा लगाए। प्रदर्शनका क्रममा कुनै अप्रिय घटना हुन नदिन जनकपुरमा ठुलो संख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो।
