ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठले हेटौंडा-ढल्केबर ४०० केभी सबस्टेसनको निरीक्षण गरेपछि करिब १२ वर्षदेखि अड्किएको प्रसारण लाइन दशैँलगत्तै सञ्चालनमा आउने घोषणा गरेका छन्।
निरीक्षणका क्रममा मन्त्री श्रेष्ठले निर्माणाधीन हेटौंडा-ढल्केबर ४०० केभी प्रसारण लाइनका दुईवटा मल्टिसर्किट टावरको कार्यप्रगति विवरण लिए। उनले देशको ऊर्जा मेरुदण्डको रूपमा रहेको यस परियोजनाको काम समयमै सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका छन्।
‘यहाँको लाइन चितवन हुँदै बुटवल जाने र अर्कोतिर ढल्केबर जाने टावरको काम रोकिएको थियो,’ मन्त्री श्रेष्ठले भने, ‘१६ वटा टावरको काम विगत लामो समय १२ वर्षदेखि रोकिएको थियो। राज्यको अर्बौं रुपैयाँ खर्च भएको तर के गर्ने भन्ने अन्योलतामा सबैको सत्प्रयासले ऐतिहासिक काम पनि भएको छ।’
‘यो प्रसारण लाइन चार्ज भइसकेपछि नेपालको ऊर्जा धेरै सन्तुलित र गुणस्तरीय हुनेछ,’ मन्त्री श्रेष्ठले भने, ‘अहिले ३०० मेगावाट क्षमतामा विद्युत प्रवाह भइरहेकोमा यो बनिसकेपछि २ हजार मेगावाट क्षमतामा विद्युत प्रवाह हुन्छ। यो चानचुने उपलब्धि होइन।’
नेपाल विद्युत प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक मनोज सिलवालले मन्त्री श्रेष्ठको पहलमा १२ वर्षदेखि अड्किएको हेटौंडा-ढल्केबर प्रसारण लाइनको काम अन्तिम चरणमा पुगेको बताए। उनले १६ वटा टावरमध्ये १४ वटा डबल सर्किट टावर निर्माण भइसकेको र बाँकी दुईवटा मल्टिसर्किट टावरको काम अन्तिम चरणमा रहेको जानकारी दिए।
‘१४ वटा टावर तयार भइसकेका छन्। बाँकी दुईवटा टावरको कार्यप्रगति राम्रो छ। १०-१५ दिनमै तयार गरेर चार्ज गर्छौं,’ कार्यकारी निर्देशक सिलवालले भने, ‘यसलाई मेरुदण्डका रूपमा लिएका छौं, जसले गर्दा आपूर्तिको विश्वसनीयता एकदमै बढेर जान्छ। खपत पनि बढाउन सक्छौं भने निर्यात पनि बढाउन सक्छौं। दशैँलगत्तै चार्ज गर्ने तयारी छ।’
१२ वर्षको अवरोधपछि गति
हेटौंडा-ढल्केबर-इनरुवा ४०० केभी प्रसारण लाइन आयोजना नेपाल सरकार, नेपाल विद्युत प्राधिकरण र विश्व बैंकको सहुलियतपूर्ण ऋणमा नेपाल-भारत विद्युत प्रसारण तथा व्यापार परियोजनाअन्तर्गत सुरु गरिएको थियो। यो परियोजना करिब १२ वर्षदेखि विभिन्न कारणले अवरुद्ध थियो, जसमा स्थानीय अवरोध र मुआब्जा विवाद प्रमुख थिए। विश्व बैंकको ऋण बन्द भएपछि बाँकी काम नेपाल सरकार र प्राधिकरणको लगानीमा भइरहेको छ।
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री विराज भक्त श्रेष्ठले २०८२ चैत १३ गते नियुक्त भएपछि मन्त्रिपरिषदबाट निर्णय गराएर परियोजनाको काम अगाडि बढाएका थिए। यसैगरी, प्रधानमन्त्री बालेन शाहको सरकारले २०८३ असार २५ गते ढल्केबर-हेटौंडा ४०० केभी प्रसारण लाइनलाई प्राथमिकतामा राखेपछि अवरोध हटेको थियो। यसअघि ढल्केबर-इनरुवा खण्ड (१५४ किलोमिटर) २०८१ जेठमा सम्पन्न भइसकेको छ।
यो प्रसारण लाइन सञ्चालनमा आएपछि नेपालको ऊर्जा प्रणाली थप सन्तुलित र गुणस्तरीय हुनेछ। यसले देशभित्रको विद्युत आपूर्ति प्रणालीलाई बलियो बनाउनुका साथै बढ्दो औद्योगिक विद्युत माग पूरा गर्न र भारतसँगको विद्युत व्यापार विस्तार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। राष्ट्रिय ग्रिडको विश्वसनीयता र विद्युत् व्यापारको सम्भावना पनि यसबाट थप विस्तार हुने अपेक्षा गरिएको छ।
दशैँको टीका २०८३ कार्तिक ४ गते परेकाले, यो प्रसारण लाइन सो मितिपछि पूर्ण क्षमतामा सञ्चालनमा आउनेछ।
