बाराको कलैया उपमहानगरपालिका–मटिअर्वाका ६ जना नेपाली नागरिक भारतबाट ९६० किलो अवैध चकलेट नेपालतर्फ ल्याउँदै गर्दा भारतीय सीमा सुरक्षा बल (एसएसबी) को नियन्त्रणमा परेका छन्। २०८३ असोज १७ गते शनिबार साँझ भारत–नेपाल सीमास्थित नायकटोला क्षेत्रबाट उनीहरूलाई एसएसबीको ७१औँ वाहिनीअन्तर्गत ई–कम्पनी बीओपी नायकटोलाको टोलीले पक्राउ गरेको हो।
एसएसबीका अनुसार विशेष सूचनाका आधारमा सीमाक्षेत्रमा निगरानी बढाइएको थियो। सोही क्रममा साइकलमा २४ बोरा चकलेट बोकेर नेपालतर्फ आउँदै गरेका व्यक्तिहरूको गतिविधि शंकास्पद देखिएपछि टोलीले उनीहरूलाई रोकेर जाँच गरेको थियो।
पक्राउ पर्नेहरूमा बाराको कलैया उपमहानगरपालिका–मटिअर्वाका ४० वर्षीय राजु महतो, ४८ वर्षीय रामानन्द महतो, ४५ वर्षीय सुरेन्द्र महतो, ४७ वर्षीय रामप्रवेश मण्डल, ४५ वर्षीय महेन्द्र महतो र २२ वर्षीय विकासकुमार मण्डल रहेका छन्।
नेपाल र भारतबीचको १,७५१ किलोमिटर लामो खुला सीमाका कारण दैनिक उपभोग्य वस्तु, कपडा, मोबाइल, लागूऔषध र कृषि उत्पादनको अवैध ओसारपसार हुने गरेको छ। स्थानीय व्यापारीहरू वैध माध्यमबाट सामान आयात गर्दा भन्सार शुल्क तिर्नुपर्ने भएकाले महँगो पर्न जान्छ, जसले अवैध सामानको बजारलाई प्रोत्साहन दिन्छ। यसबाट बारा, पर्सा, रौतहट, सर्लाही, धनुषाजस्ता सीमावर्ती जिल्लाका स्थानीय बजार र अर्थतन्त्रमा प्रत्यक्ष असर पर्छ।
सीमापार अपराध र सुरक्षा समन्वयमा चुनौती
हालै वीरगन्ज–रक्सौल जोड्ने मितेरी पुलबाट ११ किलोभन्दा बढी लागूऔषध चरेससहित वीरगन्ज महानगरपालिका–छपकैया निवासी ३९ वर्षीय अमर चौधरी पक्राउ परेका थिए। भारतीय प्रहरीका अनुसार मकवानपुरबाट बारा–पर्सा हुँदै वीरगन्जसम्म लागूऔषध ल्याएर भारतीय सीमा पार गराउने प्रयास भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानले देखाएको छ। भारतीय सुरक्षा निकायले आफ्नो क्षेत्रमा कडाइ बढाए पनि यस्ता अवैध वस्तुहरू नेपाली भूभाग हुँदै सीमासम्म कसरी आइपुग्छन् भन्ने प्रश्न अनुत्तरित छ।
सीमापार अपराध न्यूनीकरणका लागि २०८३ असोज ८ गते भारतको रक्सौलमा र असोज १६ गते धनुषाको जटही नाकामा नेपाल–भारत सीमा सुरक्षा समन्वय समितिको बैठक सम्पन्न भएको थियो। यद्यपि, तस्करीका घटनाहरूले सीमा सुरक्षामा थप समन्वयको आवश्यकता औँल्याउँछ।
पक्राउ परेका व्यक्तिहरू, बरामद चकलेट र साइकललाई भारतीय अधिकारीहरूले मोतिहारीस्थित भन्सार कार्यालयमा बुझाएका छन्। उनीहरूमाथि भारतीय कानुनअनुसार थप अनुसन्धान र कानुनी कारबाही अगाडि बढ्नेछ, जसमा जरिवाना वा कारावास सजाय हुन सक्नेछ। एसएसबीले सीमा क्षेत्रमा गस्ती तथा निगरानीलाई थप कडा पारेको जनाएको छ।
